Geen relatie in het leven kent zoveel kleurnuances als een liefdesrelatie. In goede zin en in slechte zin. Van alle relatievormen die we hebben, ligt een liefdesrelatie qua beleving en intensiteit het dichtstbij de relatie die wij hebben gehad met onze ouders/ verzorgers. Hechtingspatronen van volwassenen hebben een grote gelijkenis met de hechtingspatronen van kinderen en hun ouders. Hechtingsstijllen van volwassenen hebben veel te maken met hoe je vroeger als kind bent gehecht. De fysieke en emotionele ervaringen opgedaan in de eerste 5 levensjaren bepalen je hechtingstijl. Veel volwassenen lijden aan hechtingsproblemen die ontstaan zijn in hun jeugd, maar wat zijn hechtingsproblemen precies en hoe leer je ze kennen.

Hechtingstijllen: zo beïnvloedt het jouw volwassen relatie

De Britse psychiater John Bowlby was de eerste die grondig onderzoek deed naar de hechting van jonge kinderen. Bowlby’s studente Mary Ainsworth creëerde een observatieprocedure waarin zij via zogeheten ‘strange situations‘ de hechtingsstijllen van kinderen kon vaststellen. De hechtingstheorie van Bowlby en Ainsworth is inmiddels wereldberoemd en flink uitgebreid door andere wetenschappers. Inmiddels is er allerlei onderzoek dat laat zien hoe hechtingsstoornissen- en stijlen onze volwassen relaties en ons zelfbeeld beïnvloeden.

Waar komen hechtingsstijlen vandaan? Aanvankelijk werd aangenomen dat je volwassen hechtingstijl in de eerste plaats een product is van je opvoeding. De bijbehorende hypothese luide dat je huidige hechtingsstijl wordt bepaald door de manier waarop je als baby werd verzorgd: als je ouders sensitief en beschikbaar waren en adequaat reageerden op signalen die je gaf, dan zou je een veilige hechtingstijl moeten ontwikkelen, en als ze afstandelijk en star waren en niet reageerden, zou je een vermijdende hechtingsstijl moeten ontwikkelen. Tegenwoordig weten we echter dat hechtingstijlen op volwassen leeftijd door allerlei verschillende factoren worden beïnvloed. De manier waarop onze ouders voor ons hebben gezorgd is er inderdaad een van, maar onze levenservaringen tellen net zo zwaar mee.

Veilige hechting, onveilige hechting (angstig) en vermijdend. De verbinding tussen volwassenen kan worden ingedeeld in 3 belangrijke ‘hechtingstijlen’ of manieren waarop mensen intimiteit in liefdesrelaties waarnemen en erop reageren, die parallel lopen aan de hechtingsstijlen die bij kinderen worden aangetroffen: veilig, angstig en vermijdend. De basis is dat veilige mensen zich prettig voelen bij intimiteit en gewoonlijk warm en liefdevol zijn: angstige mensen hunkeren naar intimiteit, maar worden vaak in beslag genomen door hun relatie en maken zich zorgen over het vermogen van hun partner om hun liefde te beantwoorden. Zij hebben continu bevestiging nodig. Vermijdende mensen stellen intimiteit gelijk aan het verlies van onafhankelijkheid en proberen voortdurend zo veel mogelijk te beperken.

Veilige hechting

Zo’n 60 tot 70% van de kinderen is ‘veilig’ gehecht. Hun ouders waren toegankelijk en beschikbaar. Als de verbinding even verbroken werd, was er na herstel niet zoveel meer aan de hand. Deze kinderen konden weer zonder angst op onderzoek uitgaan en vertrouwden erop dat hun ouders er zouden zijn als ze weer toenadering zochten. Er was een ‘affectieve afstemming’ tussen hen. Veilig gehechte kinderen ervaren de wereld als een veilige en harmonieuze plek. Dat geeft een basis om, ook als volwassenen, zowel op jezelf als je omgeving te vertrouwen. Uit onderzoek blijkt dat veilig gehechte mensen stressbestendiger en gelukkiger zijn, minder psychische en lichamelijke klachten hebben, minder vaak overspel plegen, minder vaak depressief zijn en betere relaties en vriendschappen hebben. Ze doen het ook nog eens beter doen op het werk.

Onveilig gehecht

De overige 30 tot 40% van de kinderen is ‘onveilig’ gehecht. Binnen die categorie wordt er onderscheid gemaakt tussen 3 typen onveilige hechting. Mensen met een angstige hechtingsstijl (ook wel ‘angstig-gepreoccupeerd’ of gewoon ‘angstige gehechtheid’ genoemd) hebben de neiging om overdreven behoeftig te zijn. Zoals de labels suggereren, zijn mensen met deze hechtingsstijl vaak angstig en onzeker en hebben ze een gebrek aan zelfrespect. Ze snakken naar emotionele intimiteit, maar zijn bang dat anderen niet bij hen willen zijn. Ze zijn erg gevoelig voor kleine wisselingen in de stemming en het doen en laten van de partner. Ze ervaren binnen de relatie veel negatieve emoties en zijn snel van slag.

Vermijdende hechtingsstijl

Volwassenen met een vermijdende onveilige hechtingsstijl zijn het tegenovergestelde van degenen die angstig of gepreoccupeerd zijn. In plaats van te verlangen naar intimiteit, zijn ze zo op hun hoede voor nabijheid dat ze emotionele banden met anderen proberen te vermijden. Ze vertrouwen liever niet op anderen en willen ook niet dat anderen op hen vertrouwen. Ze geven vaak voorkeur aan autonomie boven intieme relaties. Ze zijn geneigd zich niet open te stellen voor partners en de partners klagen vaak dat ze emotioneel afstandelijk zijn.

Hoe kom je erachter welke hechtingsstijllen jij en je partner hebben?

In het intakegesprek gaan we dit al bespreken, zodat we weten welke stijl (len) jij / jullie heb (ben), welke triggers daaraan zijn verbonden en welke partner er wel bij je past. Het werkt alleen als je er echt voor open staat en er (beide keihard aan wilt werken). Ik zal ook heel eerlijk zijn en dit kan soms best confronterend zijn.

Als je nml een angstige hechtingsstijl hebt, kun je beter niet daten met een vermijdende persoon. En wel hierom:

Jij wilt nabijheid en intimiteit, de ander wilt de afstand bewaren, emotioneel en of fysiek.

Jij bent erg gevoelig voor signalen van afwijzing en de ander geeft gemengde signalen af die vaak overeenkomen als afwijzing.

Jij hebt er behoefte aan om gerustgesteld te worden en je bemind te voelen en de ander is slecht in het lezen van jouw verbalen en non-verbale signalenen vindt dat dit niet of haar verantwoordelijkheid is

Waarom je als je gaat daten een grotere kans hebt om vermijdende mensen te ontmoeten.

Mensen mensen met een vermijdende hechtingsstijl maken vaker een einde aan hun relatie. In een onderzoek werd gevonden dat van de mensen die hertrouwden na een scheiding het huwelijk van de vermijders het vaakst opnieuw uitliep op een scheiding. Bovendien verdringen zij emoties van liefde en komen daardoor snel over de vorige heen, zodat ze direct weer gaan daten. Mensen met een veilige hechtingsstijl hebben over het algemeen niet veel partners, voordat zij degene vinden met wie ze zich naar tevredenheid settelen. Hebben ze eenmaal een klik, dan vormen ze een langdurige relatie met commitment. Conclusie: Mensen met een veilige stijl doen er heel lang over om zich opnieuw op de liefdesmarkt te begeven, als ze dat al doen. Daarnaast is uit onderzoek gebleken dat de kans klein is dat vermijdende mensen een relatie aangaan met iemand die ook vermijdend is, omdat de emotionele lijm om bij elkaar te blijven bij hen ontbreekt.

Interesante links:

https://www.psychologiemagazine.nl/artikel/lessen-in-de-liefde/